Phân dạng và rèn luyện kĩ năng giải bài tập
di truyền phân tử

A.Đặt vấn đề
Vấn đề dạy và học là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm và đối với người giáo viên dạy và học như thế nào cho hiệu quả lại là điều trăn trở . Trong quá trình giảng dạy môn Sinh học 9 tôi nhận thấy học sinh còn gặp khá nhiều lúng túng trong việc giải bài tập một phần do các em chưa nắm chắc kiến thức phần lí thuyết mặt khác do các em đã quen với phương pháp học môn Sinh học ở lớp dưới theo hướng trả lời các câu hỏi lí thuyết là chủ yếu do vậy các em không khỏi bỡ ngỡ khi làm quen với bài tập sinh học nhằm giúp các em biết phương pháp và có kĩ năng giải bài tập sinh học một cách có hệ thống tôi đưa ra đề tài : “Phân dạng và rèn luyện kĩ năng giải bài tập di truyền phân tử ’’tuy nhiên với chương trình hiện nay giáo viên không thể truyền thụ hết cho học sinh trong các tiết học vì vậy giáo viên có thể lồng ghép trong phần kiểm tra bài củ hay phần củng cố bài có thể chọn một vài ví dụ để hướng dẫn thêm các em trong các bài luyện tập , ôn tập hoặc các buổi học thêm
B.Giải quyết vấn đề
1.Cơ sở lý thuyết
a. Cấu tạo hóa học của phân tử ADN
ADN ( a xit đe o xi ri bo nu cle ic ) thuộc loại a ixit nucleic được cấu tạo từ các nguyên tố chính là C,H, O, N, và P . ADN là đại phân tử có kích thước và khối lượng lớn , có thể dài tới hàng trăm mi cro met và khối lượng lớn đạt tới hàng triệu, hàng chục triệu đơn vị cacbon (đvC)
ADN được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, gồm nhiều đơn phân .Đơn phân của ADN là nu cleic gồm có 4 loại nu cle ic khác nhau kí hiệu là A ( a đe nin ) , T(timin)
X(xitozin) và G(guanin).Mỗi đơn phân gồm ba thành phần : một bazơ nitơ , một đường đe ô xi ri bô và một phân tử H3PO4, các đơn phân chỉ khác nhau bởi các baz ơ ni tơ .Mỗi phân tử ADN gồm hàng vạn đến hàng triệu đơn phân
bốn loại nu cle o tit trên liên kết với nhau theo chiều dọc và tùy theo số lượng của chúng mà xác định chiều dài của ADN , đồng thời chúng sắp xếp theo nhiều cách khác nhau tạo ra được vô số loại phân tử ADN.Các phân tử ADN phân biệt nhau không chỉ bởi trình tự sắp xếp mà còn cả về số lượng và thành phần các nu cleo tit
b.Cấu trúc không gian của phân tử ADN
Năm 1953 J. O at xơn và F .Cric đã công bố mô hình cấu trúc không gian của phân tử ADN .Theo mô hình này , ADN là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch đơn song song , xoắn đều quanh một trục tưởng tượng từ trái qua phải . Các nu cle otit giữa hai mạch liên kết với nhau bằng các liên kết hi đro tạo thành các cặp .Mỗi chu kì xoắn gồm 10 cặp nu cle o tit có chiều cao 34 Ao .Đường kính mỗi vòng xoắn là 20Ao . Các nucleotit giữa hai mạch liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung (NTBS) trong đó A liên kết với T bằng hai liên kết hi đro