Sinh học 9
A. HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP
I. Quần thể tự thụ phấn
xAA: yAa: zaa
P
Tự thụ phấn qua n thế hệ
Aa

CHỦ ĐỀ I: DI TRUYỀN
BÀI 20. DI TRUYỀN QUẦN THỂ

AA

aa

1
1−( )n
2
1
Fn
y
y( )n
2
2
z+
(hoặc: 1 – AA – Aa)
Câu 1: Một quần thể thực vật có tỉ lệ các kiểu gene ở thế hệ xuất phát (P) là 0,25AA : 0,40Aa : 0,35aa.
Tính theo lí thuyết, hãy xác định tỉ lệ các kiểu gene của quần thể này sau ba thế hệ tự thụ phấn bắt buộc
(F1).
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 2: Một quần thể thực vật có tỉ lệ các kiểu gene ở thế hệ xuất phát (P) là 0,25AA : 0,40Aa : 0,35aa.
Tính theo lí thuyết, hãy xác định tỉ lệ các kiểu gene của quần thể này sau ba thế hệ tự thụ phấn bắt buộc
(F3).
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 3: Một quần thể thực vật tự thụ phấn có thành phần kiểu gene ở thế hệ P là
AB dE
AB De
ab de
0,4
:0,4
: 0,2
aB dE
aB de
ab de . Hãy xác định
a. Số loại kiểu gene tối đa thu được ở F1
b. Tỉ lệ kiểu gene dị hợp ở F1.
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 4: Một quần thể thực vật tự thụ phấn, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy
định thân thấp; allele B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng. Thế hệ P của
quần thể này có thành phần kiểu gene là 0,3 AABb: 0,4 AaBb: 0,2 Aabb: 0,1 aabb. Hãy xác định
a. Tỉ lệ kiểu gene AaBb ở F1.
b. Tỉ lệ kiểu gene dị hợp ở F1.
……………………………………………………………………………………………………………...
1
1−( )n
2
y
2
x+

……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 5: Ở một quần thể cây đậu Hà Lan có tỉ lệ kiểu gene ở thế hệ xuất phát (P) là: 0,5 AA: 0,4 Aa: 0,1
aa. Theo lí thuyết, hãy xác định thành phần kiểu gene của quần thể sau 2 thế hệ tự thụ phấn liên tiếp?
Biết rằng những cơ thể có kiểu gene aa không có khả năng sinh sản.
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 6: Ở thế hệ xuất phát của một quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: 0,2AA + 0,8Aa = 1. Nếu
tất cả các hợp tử aa đều bị chết ở giai đoạn phôi do tác động của chọn lọc tự nhiên thì thế hệ F2, lấy
ngẫu nhiên 1 cá thể, xác xuất thu được cá thể Aa là bao nhiêu?
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 7:Một giống cây đậu hạt đỏ tự thụ phấn nghiêm ngặt, một đột biến gene lặn làm xuất hiện đậu hạt
trắng nhưng bất thụ. Trong một thí nghiệm, khi gieo trồng 10 hạt của giống cây đậu hạt đỏ trên, thấy có
9 hạt đâu cho thế hệ con 100% đậu hạt đỏ và 1 hạt đậu cho thế hệ con vừa có đậu hạt đỏ vừa có đậu hạt
trắng. Nếu tiếp tục cho các đậu ở thế hệ con tự thụ phấn thì thế hệ F 2 và F3 sẽ tỉ lệ kiểu hình như thế
nào?
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 8:Ở một loài thực vật tự thụ phấn nghiêm ngặt, allele A quy định khả năng nảy mầm trên đất
nhiễm kim loại nặng, allele a không có khả năng này nên hạt có kiểu gene aa bị chết khi đất nhiễm kim
loại nặng. Giả sử ngoài kim loại nặng các yếu tố khác đều thuận lợi cho hạt nảy mầm. Từ các cây P đều
mọc trên đất nhiễm kim loại nặng, người ta thu hoạch được 1000 hạt. Tiếp tục gieo tất cả các hạt F 1 này
trên đất nhiễm kim loại nặng người ta thống kê được chỉ có 950 hạt nảy mầm. Các cây con F 1 đều ra

hoa kết hạt tạo nên thế hệ F2. Theo lí thuyết, nếu tiếp tục gieo các giống F 2 trên đất nhiễm kim loại nặng
thì tỉ lệ nảy mầm của hạt là bao nhiêu?
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
II. Quần thể giao phối ngẫu nhiên
Câu 1: Ở một loài thực vật, allele A quy định hoa đỏ là trội hoàn toàn so với allele a quy định hoa
trắng. Thế hệ ban đầu (P) của một quần thể có tần số các kiểu gene là 0,5Aa : 0,5aa. Các cá thể của
quần thể ngẫu phối và không có các yếu tố làm thay đổi tần số allele, tính theo lí thuyết, tỉ lệ kiểu hình ở
thế hệ F1 là
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 2: Một quần thể ban đầu có cấu trúc di truyền là: 0,6AA : 0,4Aa. Sau một thế hệ ngẫu phối, người
ta thu được ở đời con 8000 cá thể. Tính theo lí thuyết, số cá thể có kiểu gene dị hợp ở đời con là
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 3:a. Ở thế hệ xuất phát của một quần thể giao phối ngẫu nhiên có cấu trúc di truyền: 0,2AA +
0,8Aa = 1. Nếu tất cả các hợp tử aa đều bị chết ở giai đoạn phôi do tác động của chọn lọc tự nhiên thì
thế hệ F2, lấy ngẫu nhiên 1 cá thể, xác xuất thu được cá thể Aa là bao nhiêu?
b. Thế hệ xuất phát của một quần thể ngẫu phối có 0,5AA : 0,4Aa : 0,1aa. Giả sử kiểu hình lặn (aa)
không có khả năng sinh sản. Ở thế hệ F2, xác suất thu được một cá thể có kiểu gene dị hợp là bao
nhiêu?
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...

Câu 4: Một loài thực vật, xét 2 cặp gene phân li độc lập, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so
với allele a quy định thân thấp, allele B quy định khả năng chịu mặn trội hoàn toàn so với allele b quy
định không có khả năng chịu mặn; cây có kiểu gene bb không có khả năng sống khi trồng trong đất
ngập mặn và hạt có kiểu gene bb không nảy mầm trong đất ngập mặn. Để nghiên cứu và ứng dụng
trồng rừng phòng hộ ven biển, người ta cho 2 cây (P) dị hợp 2 cặp gene giao phấn với nhau để tạo ra
các cây F1 ở vườn ươm không nhiễm mặn; sau đó chọn tất cả các cây thân cao F 1 đem trồng ở vùng đất
ngập mặn ven biển. Các cây này giao phấn ngẫu nhiên tạo ra F 2. Theo lí thuyết, trong tổng số cây F 2 ở
vùng đất này, số cây thân cao, chịu mặn chiếm tỉ lệ bao nhiêu?
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 5: Ở một trại nhân giống, ban đầu có 200 con trâu cái lông đen, sau đó nhập về thêm 50 con trâu
đực lông trắng. Người ta cho chúng giao phối ngẫu nhiên với nhau đã tạo ra được một đàn nghé (F 1)
gồm 200 con, trong đó có 10 con nghé lông trắng. Cho rằng tính trạng màu lông ở trâu là do một gene
có 2 allele nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định, tính trạng màu lông đen trội hoàn toàn so với tính
trạng màu lông trắng, không có đột biến xảy ra và mỗi trâu cái đẻ một con trong mỗi lứa. Theo lý
thuyết, hãy xác định:
a. Số trâu cái lông đen thuần chủng có trong đàn trâu ban đầu.
b. Tỉ lệ mỗi loại kiểu gene quy định tính trạng màu lông của cà đàn trâu trong trang trại khi có thêm
đàn nghé.
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 6: Giả sử ở một giống ngô, tính trạng màu hạt do 1 cặp gene quy định, allele quy định hạt vàng trội
hoàn toàn so với allele quy định hạt trắng. Một trung tâm giống đã tạo ra giống ngô hạt vàng. Để kiểm
tra độ thuần chủng của giống này, người ta lấy ngẫu nhiên 8000 hạt đem gieo thành những cây (P), sau
đó cho các cây này giao phấn với các cây hạt trắng, thu được đời con có 1% hạt trắng, còn lại đều hạt
vàng. Biết không có đột biến xảy ra, tính trạng màu sắc hạt không phụ thuộc điều kiện môi trường, các
cây có sức sống và sinh sản ngang nhau.
a. Theo lí thuyết, những hạt (P) có kiểu hen như thế nào? Số lượng hạt thuần chủng là bao nhiêu?
b. Nếu cho những cây (P) nói trên giao phấn với nhau thì đời con có tỉ lệ kiểu hình như thế nào?
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...

Câu 7:Một loài thực vật, xét 2 cặp gene phân li độc lập, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với
allele a quy định thân thấp; Allele B quy định khả năng chống chịu kim loại nặng trội hoàn toàn so với
allele b không có khả năng chống chịu kim loại nặng. Cho các cây (P) dị hợp 2 cặp gene giao phấn ngẫu
nhiên, thu được F1. Tiến hành lấy tất cả các cây thân cao ở F1 trồng ở vùng đất ô nhiễm kim loại nặng
để tạo rừng trồng trên đất ô nhiễm. Các cây này lớn lên giao phấn ngẫu nhiên sinh ra F2 có tổng số
90000 cây.
1. Ở F2 có bao nhiêu cây dị hợp tử 1 cặp gene?
2. Các cây F2 giao phấn ngẫu nhiên thì ở F3 có số cây thân thấp chiếm tỉ lệ bao nhiêu?
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
Câu 8:Ở một loài thực vật giao phấn có allele A quy định thân cao, allele a quy định thân thấp; allele B
quy định màu hoa đỏ, allele b quy định màu hoa trắng. Xét một quần thể của loài này ở thế hệ xuất phát

AB
ab
(P) có tỉ lệ kiểu gene 0,6 ab : 0,4 ab . Các cá thể của quần thể trên giao phấn ngẫu nhiên thu được F 1.
Biết rằng không có đột biến xảy ra, các gene liên kết hoàn toàn và sự biểu hiện các tính trạng đang xét
không phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Hãy xác định tỉ lệ phân li kiểu gene và kiểu hình ở F1.
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………………………...
B. BÀI TẬP TỰ LUYỆN
I. Bài tập
Câu 1: Ở đậu Hà Lan, gene A quy định hạt vàng trội hoàn toàn so với gene a quy định hạt xanh. Lai 2
hạt đậu Hà Lan có kiểu hình khác nhau thu được F1, cho các cây F1 giao phấn ngẫu nhiên. Trong tổng số
cây F2, loại cây đồng hợp lặn chiếm 56,25%. Hãy biện luận xác định kiểu gene của P?
Câu 2: Cho biết A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với a quy định hoa trắng. Cho cây hoa đỏ không
thuần chủng lai với cây hoa đỏ thuần chủng thu được F1.
a. Cho cây F1 tự thụ phấn. Hãy xác định tỉ lệ kiểu hình ở F2.
b. Cho các cây F1 giao phối ng