Tiết 35: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
+ Mô tả được thí nghiệm hoặc nêu được ví dụ về hiện tượng cảm ứng điện từ.
2. Kĩ năng:
+ Quan sát và mô tả chính xác hiện tượng xảy ra.
3. Thái độ:
+ Nghiêm túc, trung thực trong học tập.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Đối với GV:
1 đinamô xe đạp có lắp bóng đèn.
Đối với mỗi nhóm HS:
- 1 cuộn dây dẫn có lắp bóng đèn LED.
1 nam châm vĩnh cửu có trục quay tháo lắp được.
1 nam châm điện + 2 pin 1,5V.
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Thực nghiệm.
IV. TỔ CHỨC GIỜ HỌC:
Mở bài: (5 phút)
Mục tiêu: Đặt vấn đề.
Đồ dùng dạy học:
Cách tiến hành:
* ĐVĐ: Ta đã biết muốn tạo ra dòng điện, phải dùng nguồn điện là pin hoặc ắc quy. Em có biết trường hợp nào không dùng pin hoặc ắc quy mà vẫn tạo ra dòng điện được không?
-Xe đạp của mình không có pin hay ắc quy, vậy bộ phận nào đã làm cho đèn của xe có thể phát sáng.
-Trong bình điện xe đạp (gọi là đinamô xe đạp) là một máy phát điện đơn giản, nó có những bộ phận nào, chúng hoạt động như thế nào để tạo ra dòng điện?→Bài mới.
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của Đinamô. (6 phút)
Mục tiêu: HS hiểu cấu tạo và hoạt động của Đinamô
Đồ dùng dạy học: 1 đinamô xe đạp có lắp bóng đèn.
Cách tiến hành:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

-Yêu cầu HS quan sát hình 31.1 (SGK) và quan sát đinamô đã tháo vỏ để chỉ ra các bộ phận chính của đinamô.
-Gọi 1 HS nêu các bộ phận chính của đinamô xe đạp.
-Yêu cầu HS dự đoán xem hoạt động của bộ phận chính nào của đinamô gây ra dòng điện?
-Dựa vào dự đoán của HS, GV đặt vấn đề nghiên cứu phần II
I. CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐINAMÔ XE ĐẠP.
-Quan sát hình 31.1 kết hợp với quan sát đinamô đã tháo vỏ, nêu được các bộ phận chính của đinamô:
+ 1 nam châm.
+Cuộn dây có thể quay quanh trục.

- Cá nhân HS nêu dự đoán.

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dùng nam châm tạo ra dòng điện. (20 phút):
Mục tiêu: HS hiểu cách dùng nam châm tạo ra dòng điện.
Đồ dùng dạy học: Cuộn dây, nam châm vĩnh cửu, nam châm điện.
Cách tiến hành:



-Yêu cầu HS nghiên cứu câu C1, nêu dụng cụ cần thiết để tiến hành TN và các bước tiến hành.
-GV giao dụng cụ TN cho các nhóm, yêu cầu HS làm TN câu C1 theo nhóm, thảo luận nhóm trả lời câu hỏi.
-GV hướng dẫn HS các thao tác TN:
+Cuộn dây dẫn phải được nối kín.
+Động tác nhanh, dứt khoát.
-Gọi đại diện nhóm mô tả rõ từng trường hợp TN tương ứng yêu cầu câu C1.








-Yêu cầu HS đọc câu C2, nêu dự đoán và làm TN kiểm tra dự đoán theo nhóm.

-Yêu cầu HS rút ra nhận xét qua TN câu C1, C2.
* Chuyển ý: Nam châm điện có thể tạo ra dòng điện hay không?

-Tương tự, Yêu cầu HS đọc TN 2, nêu dụng cụ cần thiết.
-Yêu cầu HS tiến hành TN 2 theo nhóm.
-GV hướng dẫn HS lắp đặt dụng cụ TN. Lưu ý lõi sắt của nam châm điện đưa sâu vào lòng cuộn dây.




-Hướng dẫn HS thảo luận câu C3.

-Khi đóng mạch (hay ngắt mạch điện) thì dòng điện có cường độ thay đổi như thế nào? Từ trường của nam châm điện thay đổi như thế nào?
-GV chốt lại: Dòng điện xuất hiện ở cuộn dây dẫn kín trong thời gian đóng hoặc ngắt mạch điện của nam châm nghĩa là trong thời gian từ trường của nam châm điện biến thiên.
II. DÙNG NAM CHÂM ĐỂ TẠO RA DÒNG ĐIỆN.
1. Dùng nam châm vĩnh cửu.
-Cá nhân HS đọc câu C1, nêu được dụng cụ TN và các bước tiến hành TN.

-Các nhóm nhận dụng cụ TN, nhóm trưởng hướng dẫn các bạn trong nhóm làm TN , quan sát hiện tượng, thảo luận nhóm câu C1.


-Yêu cầu HS quan sát , nhận xét rõ:
Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín