TÀI LIỆU ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ
A. PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM
Bài 12: PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VN TỪ 1919-1925
 
1. Những chuyển biến mới về kinh tế, xã hội ở VN sau chiến tranh thế giới thứ I
a/  Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của TD Pháp (hoàn cảnh):
Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Thực dân Pháp thực hiện chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Đông Dương nhằm bù đắp những thiệt hại do chiến tranh gây ra. Thực dân Pháp tăng cường đầu tư vốn với tốc độ nhanh, qui mô lớn vào các ngành kinh tế:
-Nông nghiệp: được đầu tư nhiều nhất, chủ yếu vào các đồn điền cao su
-Công nghiệp: chú trọng đầu tư khai thác mỏ, mở mang thêm một số nghành công nghiệp chế biến
-Ngoại thương: có bước phát triển mạnh
-GTVT phát triển, đô thị mở rộng, dân cư đông hơn
-Ngân hàng Đông Dương nắm quyền chỉ huy nền kinh tế Đông Dương
-Ngoài ra Pháp còn thực hiện chính sách tăng thuế
b/ Tác động (Những chuyển biến mới về kinh tế, giai cấp xã hội ở VN)
* Kinh tế: Kinh tế tư bản Pháp ở Đông Dương có bước phát triển mới: về kĩ thuật và nhân lực. Tuy nhiên kinh tế VN phát triển mất cân đối, lạc hậu, lệ thuộc vào kinh tế Pháp
*Xã hội: Cơ cấu giai cấp trong xã hội Việt Nam có những chuyển biến mới:
-Giai cấp địa chủ: Tiếp tục phân hoá, một bộ phận không nhỏ tiểu và trung địa chủ tham gia phong trào dân tộc dân chủ chống thực dân Pháp và tay sai.
-Giai cấp nông dân: Bị đế quốc, phong kiến thống trị, tước đoạt ruộng đất, bần cùng hoá. Mâu thuẩn giữa nông dân Việt Nam với đế quốc Pháp và tay sai hết sức gay gắt. Đây là lực lượng to lớn của cách mạng.
-Giai cấp tiểu tư sản: tăng nhanh về số lượng, nhạy bén với thời cuộc. Họ có tinh thần dân tộc, chống Pháp và tay sai. Đặc biệt có bộ phận học sinh, sinh viên, trí thức nhạy cảm với thời cuộc và tha thiết canh tân đất nước, nên hăng hái đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc.
-Giai cấp tư sản Việt Nam: vừa mới ra đời đã bị tư bản Pháp chèn ép, kìm hãm nên số lượng ít, thế lực kinh tế yếu. Dần dần, họ bị phân hoá thành hai bộ phận: tầng lớp tư sản mại bản có quyền lợi gắn với đế quốc nên cấu kết chặt chẽ với chúng; tầng lớp tư sản dân tộc có xu hướng kinh doanh độc lập nên ít nhiều có khuynh hướng dân tộc và dân chủ.
-Giai cấp công nhân:
+Ra đời trong cuộc khai khác thuộc địa lần thứ nhất, phát triển nhanh về số lượng và chất lượng trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ 2 (1929 có 22 vạn người).
+Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân thế giới (đại diện cho lực lượng sản xuất tiến bộ, có hệ tư tưởng riêng, có điều kiện lao động và sinh sống tập trung, có ý thức tổ chức và kỉ luật cao, tinh thần cách mạng triệt để...), giai cấp công nhân Việt Nam còn có đặc điểm riêng: Bị thực dân và giới tư sản bóc lột, có quan hệ gắn bó với giai cấp nông dân, kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước bất khuất của dân tộc, sớm chịu ảnh hưởng của trào lưu cách mạng vô sản trên thế giới. Do đó, giai cấp công nhânsướm trở thành lực lượng xã hội độc lập và tiên tiến nhất, vươn lên thành giai cấp lãnh đạo cách mạng
=>Mâu thuẫn xã hội ngày càng sâu sắc trong đó chủ yếu là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc VN với TD Pháp và bọn tay sai
 
2. Phong trào dân tộc dân chủ ở VN từ 1919-1925
            a/ Hoạt động của tư sản dân tộc, tiểu tư sản
-Tư sản VN mở cuộc vận động tẩy chay hàng ngoại, chống độc quyền cảng Sài Gòn và xuất cảng gạo ở Nam Kì, thành lập đảng Lập Hiến (1923)=>chịu ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư sản, các hoạt động còn mang tính chất cải lương, thỏa hiệp
-Tiểu tư sản: đấu tranh sôi nổi đòi tự do dân chủ, thành lập một số tổ chức chính trị: VN nghĩa đoàn, Hội Phục Việt…Nhiều tờ báo ra đời: An Nam trẻ, Chuông rè…Sự kiện nổi bật là đấu tranh đòi thả tự do cho Phan Bội Châu (1925), để tang Phan Châu Trinh (1926)=>theo khuynh hướng dân chủ tư sản, mang tính chất yêu nước, dân chủ rõ rệt.
            b/ Phong trào công nhân:
-Số cuộc đấu tranh của công