Sự tích ruộng tiền đò
   Đời Lê Thần Tôn ở làng Bình Hồ (nay là xã Yên Hồ1 - huyện Đức Thọ - tỉnh Hà Tĩnh) có Lê Đắc Toàn2 là một người thông minh, có tinh thần vượt khó học tập và sống rất có nghĩa tình.      Thuở nhỏ, Toàn theo học ông đồ bên làng Ngọc Sơn ( nay là phường Đức Thuận -thị xã Hồng Lĩnh) đường sang đó phải qua bến Đò Dè. Nhiều hôm, trời rét căm căm, không có tiền, Toàn phải cởi quần áo cùng sách vở tay giơ cao bơi qua sông để đến trường. Có bữa, ông lái đò trông thấy thương tình cho Toàn đi đò “miễn phí”.      Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Một hôm nhân dân Ba Hồ trống dong, cờ mở đón Hội nguyên Lê Đắc Toàn về làng vinh quy bái tổ. Ông tìm lại bác lái đò xưa, nhưng bác đã trở thành người thiên cổ. Lê Đắc Toàn liền mua hai sào ruộng cấp cho con cháu người lái đò để họ lấy hoa lợi trên mảnh đất đó mua hương hoa tế lễ ân nhân của mình. Ruộng tiền đò ra đời từ đó, thật độc đáo và giàu ý nghĩa.      Cùng với Dăm Bút - Dăm Nghiên; Dăm Lành - Dăm ác; Dăm Đục - Cồn Trong 3, Ruộng tiền đò trở thành biểu tượng của tinh thần hiếu học và sống có nghĩa tình của người dân Yên Hồ.
Chú thích:
1.Yên Hồ nơi có nghề dệt lụa, con gái đẹp nổi tiếng. Yên Hồ là đất học nổi tiếng, nơi có hơn 70 trạng nguyên, GS, tiến sỹ, th.sỹ. 2. Lê Đắc Toàn (1622-1673) đậu Hội nguyên khoa Nhâm Thìn (1652) đời Lê Thần Tôn. 3. Tên gọi các di tích ở Yên Hồ.

Trần Quốc Thường- ĐÃ ĐĂNG BÁO TNTP VÀ DANTRI.COM ( Yên Hồ -Đức Thọ -Hà Tĩnh)